Minister van der Hoeven brengt bezoek aan kernfusie-experiment ITER

Datum: 19-02-08

Op dinsdag 19 februari heeft Minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven, een werkbezoek gebracht aan het kernfusie-experiment ITER in Zuid-Frankrijk waar ook Nederland een belangrijke bijdrage aan levert. Doel van dit bezoek was de versterking van de industriële samenwerking tussen Nederland en Frankrijk in technologisch geavanceerde projecten. Het bezoek vormt een onderdeel van de economische missie van de minister op 18 en 19 februari. Vertegenwoordigers van 15 Nederlandse bedrijven die Franse partners zoeken om aan ITER deel te nemen, vergezelden de minister op haar bezoek.

Minister van der Hoeven sprak met vertegenwoordigers van de International ITER Organization, het Franse bedrijfsleven, de Franse kamer van koophandel, en de lokale politiek. Daarnaast heeft de minister gesproken met de directeur van Fusion for Energy, de in Barcelona gevestigde Europese organisatie die verantwoordelijk is voor het aanleveren van het Europese deel van ITER, waarmee bijna 2.5 miljard Euro is gemoeid. Verder bracht de minister een bezoek aan de bouwlocatie van ITER en het Franse fusie-experiment Tore Supra.

Voor de aanwezige bedrijven was een totaal van 80 matchmaking gesprekken met franse bedrijven gearrangeerd, om kennis te maken en eventuele mogelijkheden voor samenwerking te verkennen.

Reactie minister

In de speech die minister van der Hoeven uitsprak tijdens de zakenlunch in het nabij het ITER terrein gelegen Château de Cadarache, benadrukte ze het commitment van het Nederlandse bedrijfsleven en de overheid om een belangrijk input te leveren aan het ITER project.

“Ik ben trots dat Nederland een rol heeft gespeeld in de internationale inspanningen om fusie-energie te realiseren, een inspanning die in Nederland reeds 50 jaar geleden begon. Als toenmalig minister van OCW kon ik tijdens het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie een bescheiden bijdrage leveren door mijn collega’s ervan te overtuigen dat de EU een leidende rol in ITER zou moeten nemen.”

“Mijn bijdrage aan ITER was gebaseerd op de overtuiging dat fusie-energie een veelbelovende technologie is in onze zoektocht naar een duurzame energievoorziening. Onlangs hebben we daarom het fusiebudget in Nederland verhoogt, waarbij de focus ligt op activiteiten gericht op ITER. Daarmee beogen we de realisatie van ITER dichterbij te brengen, en zodoende bij te dragen aan het doel van fusie-energie als commerciële bron van energie in de toekomst.”

“In Nederland hebben we een scala aan gespecialiseerde high-tech bedrijven die gekwalificeerd zijn en graag aan ITER willen bijdragen. Het Nederlandse Ministerie van Economische Zaken en het ITER-NL consortium (TNO, FOM en NRG) werken samen met deze bedrijven om de interesse voor fusie te stimuleren, en om ze te helpen om zich op een gunstige manier voor ITER te positioneren.”

Reactie Directeuren ITER en Fusion for Energy

Directeur-Generaal van ITER, Kaname Ikeda, gaf een overzicht van de huidige status van het ITER project. “ITER is een uniek experiment waarin meer dan de helft van de wereldbevolking is vertegenwoordigd.”, zei hij. “De internationale ITER organisatie bestaat sinds eind vorig jaar, en op dit moment zijn er al meer dan 300 mensen uit Europa, China, India, Korea, Rusland, Japan en de VS werkzaam in Cadarache. Op het hoogtepunt van de bouw zullen wereldwijd 4000 mensen aan ITER werken.” Ook bedankte Mr. Ikeda minister Maria van der Hoeven voor haar steun tijdens de ITER onderhandelingen.

De Directeur van Fusion for Energy, Didier Gambier, benadrukte het feit dat Europa bijna de helft van ITER gaat bouwen, en dat daarvoor het bedrijfsleven zo goed mogelijk ingeschakeld moet worden, inclusief kleine bedrijven die vaak over unieke expertise beschikken. “Onze rol is het mobiliseren van de Europese fusielaboratoria en industrie, om ITER op zo kort mogelijke termijn te realiseren, en om de leidende positie die Europa in het fusieonderzoek inneemt, te behouden.”

ITER-NL consortium

Om een krachtige Nederlandse inbreng in het ITER project te realiseren, is vorig jaar het ITER-NL consortium opgericht. Het doel van het ITER-NL consortium is om de Nederlandse industrie een goede entree tot dit hightech project te geven en om Nederlandse onderzoekers vooraan te laten staan bij de wetenschappelijke exploitatie van ITER in de bedrijfsfase. Initiatiefnemers van ITER-NL zijn TNO en de instituten waar fusie-onderzoek wordt uitgevoerd: Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM, Utrecht, met haar FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen in Nieuwegein) en de Nuclear Research and consultancy Group (NRG, Petten). Het ITER-NL consortium brengt de Nederlandse expertise bijeen die nodig is om systemen voor ITER te bouwen.

Het ITER project

ITER, dat in het Zuid-Franse Cadarache wordt gebouwd, heeft als doel de wetenschappelijke en technische haalbaarheid aan te tonen van kernfusie als energiebron. De constructiekosten van het project bedragen 5 miljard Euro, waarvan ruwweg de helft door Europa wordt bijgedragen. ITER zal worden gerealiseerd door een internationale wetenschappelijke samenwerking van de Europese Unie, de VS, Japan, de Russische Federatie, China, India en Zuid-Korea. Door deze ongekend brede samenwerking heeft het project een grote politieke uitstraling. ITER is één van de meest complexe en innovatieve projecten van dit moment, met een uitgesproken hightech karakter.