ITER Leak Detection & Localization workshop

door Ben Elzendoorn

Op zondagavond 29 maart begon in Châteauneuf-du-Pape, tussen Orange en Avignon, de lekdetectie en -lokalisatie workshop. Hoe intensief ook wordt geprobeerd om de machine lekvrij te bouwen, toch zal het vacuümsysteem van ITER waarschijnlijk lekken vertonen. Tijdens de workshop werd gepraat over methodes om deze lekken te detecteren en te lokaliseren. Uit de gehele wereld waren ITER-technici en mensen uit het bedrijfsleven naar de workshop gekomen om deze problemen op te lossen.

Het probleem van lekken wordt extra ingewikkeld gemaakt, doordat de machine tijdens de deuterium tritium-fase radioactief wordt. Er kunnen dan geen mensen meer naar binnen. Voor de aanpak van het probleem was M€ 10 uitgetrokken. Dit bedrag wordt verdeeld onder oplossingsmethoden voor de verschillende soorten lekken die men in de ITER machine verwacht. Een koelwaterlek in de torus zal waarschijnlijk het meest voorkomen. Een heliumlek in de cryostaat is de grootste zorg, want de temperatuur van -193 oC maakt de cryostaat nog ontoegankelijker voor lekdetectie dan de torus. ITER-NL leverde vier bijdragen aan de workshop:

Port Plug Leak localization concepts - B.S.Q. Elzendoorn, FOM
Development of miniature flying robots for leak localization - P. van Gelder, S&T
Advances in sensor technology applicable to leak localization – N. Koster, TNO      
Health management solutions for localization – J. Pietersma, S&T

De verschillende presentaties van S&T, TNO en FOM werden met enthousiasme ontvangen en alle bijdragen zullen verder worden onderzocht op hun toepasbaarheid voor ITER.