Verslag ITER-NL internationale industriedag
Op 31 mei organiseerde ITER-NL bij Nuclear Research and consultancy Group (NRG) in Petten een internationale ITER industriedag. Daarbij was volop gelegenheid voor business-to-business gesprekken tussen Nederlandse en buitenlandse bedrijven die serieus willen bieden op actuele ITER-tenders voor het lopende jaar.
Het uitgangspunt van deze industriedag was dat Nederland geen prime contractors kent. Het streven was om in één dag zoveel mogelijk potentiële prime contractors uit het buitenland te laten kennismaken met alle belangstellende bedrijven in Nederland. Die bedrijven waren hiertoe in eerste instantie uitgenodigd via de ITER-NL Nieuwsbrief. De organisatie was in handen van Anneke Spitzen, Piet van Otterloo en Jaap van der Laan met lokale support van NRG.
Ruim vijftig deelnemers verzamelden zich op dinsdag op het Pettemer onderzoeksterrein, waarvan vertegenwoordigers van negen buitenlandse gastbedrijven (uit Duitsland, Frankrijk, Italië en België). Voor de buitenlanders was de avond tevoren een diner buffet georganiseerd in het Parkhotel in Bergen. Eén bedrijf, Veenstra Glazenborg, dat niet aanwezig kon zijn op de 31ste, heeft hiervan gebruik gemaakt om wat contacten te leggen.
Business to business gesprekken tijdens de internationale industriedag van ITER-NL
Opening
NRG-directeur Rob Stol heet iedereen welkom. Hij haakt in op de gebeurtenissen met de Fukushima reactoren in Japan. Volgens Stol heeft ITER een voorbeeldfunctie bij de ontwikkeling van Remote Handling technologie. Hij besluit zijn inleiding met de hoop uit te spreken dat de aanwezige bedrijven vruchtbare gesprekken zullen hebben.
Jaap van der Laan, een van de ITER-NL liaisons voor deze dag namens NRG, geeft een korte presentatie over NRG. De activiteiten zijn te verdelen in grofweg twee groepen: nucleaire consultancy en bestralingsdiensten voor zowel de energie- als de medische wereld. Dit laatste betreft de productie van medische isotopen. Maar liefst 10%-15% van de NRG-onderzoeksactiviteiten stonden de afgelopen decennia in het teken van ITER. Het betreft uiteenlopende onderzoeken en tests aan materialen voor toekomstige fusiereactoren na ITER.
Lida Magielsen van NRG heet de gasten en andere deelnemers welkom namens het ITER-NL Executive Board. Zij introduceert de doelstellingen van het ITER-NL project: positioneren van Nederlandse wetenschappelijke activititen voor succesvolle deelname aan ITER, en ondersteuning van industriële partijen die aan de bouw van dit complexe apparaat willen bijdragen.
‘Elevator pitches’
Vervolgens kunnen de gastbedrijven via een korte ‘pitch’ hun bedrijf presenteren. Onder strenge regie van industrie-adviseur Piet van Otterloo krijgen ze drie minuten om hun verhaal te doen, geen minuut langer... Dit om zoveel mogelijk tijd over te houden voor de B2B gesprekken.
CNIM is een middelgroot Frans concern met circa 1000 medewerkers, gevestigd in de buurt van Cadarache. Het bedrijf richt zich op optics, medical engineering en fluid mechanics. Ze hebben veel ervaring opgedaan met het experimentele Laser megajoule-project waarvoor CNIM de materialen voor het vat leverde en de assemblage ervan deed (presentatie: Jean Claude Cercassi).
De activiteiten van industriereus Areva beslaan nagenoeg de gehele nucleaire keten, van mijnbouw tot de nieuwbouw en het onderhoud van kernreactoren. Het concern heeft voor ITER drie aandachtsgebieden: mechanische componenten, remote handling en hot cell equipment (presentatie: Edgar Bogusch).
De Franse ruimtevaart-specialist Astrium SAS, een dochter van EADS (European Aeronautic Defence and Space Company), levert ruimtevaartsystemen en – diensten voor civiele en militaire toepassingen. Er werken circa 15.000 medewerkers. Speciaal voor ITER is er ook een afdeling verhuisd richting Cadarache, naar Saint Paul-lez-Durance, om zo de technische kennis- en expertise uitwisseling te vergemakkelijken (presentatie: Pierre Ruibanys).
Het middelgrote RI Research Instruments uit Duitsland is gespecialiseerd ontwerp en productie van (lineaire) versnellers voor industriële en onderzoekstoepassingen. Voor ITER kan het concern een belangrijke bijdrage leveren als het gaat om ‘neutral beam injection’ (voor verhitten van het plasma) (presentatie: Hanspeter Vogel).
Thales Microwave & Imaging sub systems is onderdeel van de wereldwijde Thales Group. De groep is actief op het gebied van luchtvaart, defensie en informatietechnologie. De zogenaamde business line Microwave & Imaging sub systems heeft drie interessegebieden voor ITER: radiology, RE microwave sources en large instruments (presentatie: Laetitia Castellon).
Tecnomare is een onderdeel van het Italiaanse ENI, een van de grootste oliemaatschappijen ter wereld. Tecnomare is met circa 400 medewerkers actief in onder andere Italië, Libië, Kazachstan en Egypte. Specialiteit: offshore ontwerp en engineering diensten. ITER is interessant voor het bedrijf als het gaat om robotica en remote handling en control systems (presentatie: Marco Caporali).
Het Duitse C-CON uit München telt circa 250 medewerkers en biedt een breed pakket aan engineering services voor ITER en een ‘shop’ voor de ontwikkeling en de productie van speciale instrumenten. Een van de bijdragen die inmiddels loopt is het ontwerpen van 3D modellen voor de zogenaamde ‘NBI Cell Assembly Tool Design Mission’. C-CON werkt al meer dan 15 jaar aan ITER (presentatie: Thomas Dederer).
Verhaert uit België sluit de pitches af. Het bedrijf, dat gespecialiseerd is in de projectorganisatie van innovatieve trajecten, hanteert het motto ‘masters in innovation’. Dit heeft te maken heeft met het streven om risico’s vooral te benaderen als kansen, en daarmee innovatie te stimuleren. Het concern heeft de nodige ervaring in de ruimtevaart, het voormalige Verhaert Space (presentatie: Frederik Wouters).
Ondersteuning van het consulaat in Barcelona
Cees Spaans, de Nederlandse consul-generaal in Barcelona, geeft een kijkje in zijn takenpakket. Zijn pakket valt samen te brengen tot twee hoofdtaken: het assisteren van Nederlanders in Barcelona en het ondersteunen van het Nederlandse bedrijfsleven in Noord Spanje. Spaans’ kantoor is uitermate dichtbij het hoofdkantoor van het Europese ITER hoofdkantoor Fusion for Energy (F4E). Dit maakt het relatief eenvoudig om de F4E-activiteiten te volgen, aldus Spaans. Hij is erg scherp op een eerlijke verdeling van ITER-contracten tussen de deelnemende landen en schroomt niet om duidelijk te maken dat er vanuit Nederland scherp wordt gekeken naar de verhoudingen.
B2B gesprekken
Na de welkomstwoorden en inleidingen begint de eerste matching sessie om 10:00. Die duurt tot 12:30, met uitloop in de lunchperiode. De tweede matching periode is van 14:00 tot 16:30.Voor ieder matchingsgesprek is 15 minuten beschikbaar. Meer is in het gegeven tijdsbestek niet mogelijk omdat alle gewenste combinaties van gasten en Nederlanders gehonoreerd moeten worden. De bijgevoegde matching matrix laat zien dat het een compleet dichtgepland programma is. Door een strakke begeleiding kon het volledig uitgevoerd worden binnen de gestelde tijd. In het totaal zijn ruim 100 B2B gesprekken gevoerd.
Workshop maintenance procedures voor validatie remote handling
Na de plenaire sessie en koffie starten de B2B sessies en verspreiden de vertegenwoordigers zich over verschillende ruimtes. In een van de kamers houdt Cock Heemskerk een workshop ‘Validation RH Maintenance Procedures’. Hij prikkelt zijn publiek met een vraag: hoe veel engineers heb je nodig om een lamp te vervangen? Heemskerk legt uit waarom het van het grootste belang is om de maintenance procedures voor remote handling via virtual reality te kunnen testen. ‘Dit stelt je in staat om alle handelingen goed uit te schrijven en te oefenen. Laat je dan per ongeluk een schroevendraaier op een spiegel vallen, dan ben je tenminste niet meteen € 200.000 armer.’ Alle onderdelen in ITER moeten uiteindelijk gevalideerd, gecertificeerd en gelicenseerd zijn. Dit vergt een enorme inspanning en veel tijd.
Na de lunch trapt Paul de Jong van NRG af met een status rapport over het PALLAS project. In vogelvlucht gaat hij langs de motivering en doelstelling van deze nieuwe reactor, en legt uit welke stappen al genomen zijn. Hij legt een blauwdruk voor de organisatie van het vervolgtraject neer, en geeft aan dat ook voor Nederlandse partijen kansen zijn, en dat er diverse kandidaat-primes zijn. Voor PALLAS wordt een speciale industriedag georganiseerd.
Adelbert Goede, FOM, lid van het F4E Executive Committee, legt uit wat de ontwikkelingen zijn bij F4E en de ontwikkelingen in de revisie van besluitvormingsprocessen. (AG verslag pdf).
Bij het afsluiten van de plenaire sessie wordt door Anneke, Piet en Jaap verwezen naar de ITER-België meeting op 9 juni, de ESO industriedag op 16 juni en gemeld dat ITER Frankrijk in het najaar een evenement zal organiseren.
In het vervolg van middagsessie worden de resterende B2B gesprekken gevoerd, met een zelfde toewijding als in de ochtend.
Rond 16.00 uur is het tijd voor drankjes en hapjes en de laatste netwerkacties. Welverdiend na een dag hard werken.
Resultaten
Het zal duidelijk zijn dat er geen zaken gedaan zijn in die zin dat Nederlandse bedrijven contracten hebben aangeboden gekregen. Wel is een kwartier per match voldoende gebleken om te constateren of er daadwerkelijk een match is of niet. Veel deelnemers waren bijzonder gelukkig met de geboden gelegenheid om in één dag met meerdere bedrijven te kunnen praten: een efficiënte tijdsbesteding.
De contacten zijn gelegd, de wederzijdse vragen beantwoord, het is nu aan de bedrijven dit om te zetten in opdrachten. Hierin speelt ITER-NL geen actieve rol. Wel kan, als de opvolging niet soepel zou verlopen, eventueel bemiddeld worden via de verschillende ILO’s.