Sterke cockpits met techniek fusiereactor

16 augustus 2011
Het Nederlandse bedrijf 3D-Metal Forming kan complexe metalen vliegtuigonderdelen maken, zoals cockpit-rompen, zonder verzwakkingen of haarscheuren in het metaal. Dat heeft het bedrijf laten zien in een succesvol demonstratieproject voor vliegtuigfabrikant Airbus. De gebruikte techniek (explosief vervormen) werd in een pilotprogramma ontwikkeld om onderdelen van toekomstige fusie-reactoren te maken, en blijkt dus ook interessant voor allerlei industriële partners. Airbus en 3D-Metal Forming overleggen nu over een vervolgopdracht.

Explosief vervormen

3D-Metal Forming werd in 1998 opgericht als spin-off van TNO Het bedrijf perst metalen platen tot 6 cm dik met schokgolven in elke gewenste vorm, zonder dat het materiaal verzwakt of haarscheuren oploopt. "We leggen vlakke metalen platen op een onderliggende mal in een waterbassin", legt 3D-Metal Forming-directeur Hugo Groeneveld uit. "Daarna laten we precies getimede explosieven afgaan en de schokgolven in het water persen de metaalplaat daarna in elke gewenste vorm. Zo kunnen we fantastisch ingewikkelde metalen vormen maken."

Fusiereactor

In 2005 kon 3D-Metal Forming metalen platen tot maar 15 millimeter dik bewerken. Hugo Groeneveld: "Toen kregen we de vraag of we dit ook op konden schalen tot vier keer zo dik. Dat zou namelijk heel interessant zijn voor de bouw van het grote nieuwe experiment voor fusie-energie, ITER in Zuid-Frankrijk." Het bedrijf deed onderzoek en ontwikkelde een grootschalige toepassing van zijn techniek. Daarbij werd het ondersteund door ITER-NL. Dit samenwerkingsverband van Nederlandse kennisinstellingen wil Nederlandse bedrijven betrekken bij de bouw van de fusie-reactor ITER. 3D-Metal Forming kan nu veel dikkere metaalplaten bewerken en dat is interessant voor allerlei industriële partners.

Unieke techniek

De bouw van een big science-project als ITER biedt kansen voor innovatie en omvat veel opdrachten aan gespecialiseerde bedrijven zoals 3D-Metal Forming. Een fusiereactor heeft de vorm van een holle binnenband en vooral het vacuümvat heeft meervoudig gebogen onderdelen die via walsen moeilijk te maken zijn. Industrial Liaison Officer Toon Verhoeven van ITER-NL: "We verwachten dat het bedrijf steeds vaker zal worden uitgenodigd om te bieden op bouwopdrachten voor onderdelen van het ITER-vacuümvat. 3D-Metal Forming heeft een unieke techniek in handen om actief te zijn in ITER. De kwaliteit blijkt wel uit het feit dat Airbus nu overweegt het onderdelen voor hun vliegtuigrompen te laten produceren."