Testplatform voor ITER-robotica in gebruik genomen
Op 29 januari is in het Finse Tampere het Divertor Test Platform voor ITER (DTP2) officiëel geopend. De faciliteit, waarin het onderhoud van de ITER divertor door op afstand bediende robots kan worden getest, wordt gezien als een belangrijke stap voorwaarts voor ITER en het internationale fusieonderzoek.
Foto: Feestelijke opening van het Divertor Test Platform in Tampere, Finland.
Robot-onderhoud
'Remote handling', het op afstand manipuleren en onderhouden van onderdelen, is een belangrijke technologie voor toekomstige fusie-energiecentrales en voor ITER. Met name de zogenaamde divertor, de uitlaat onderin de machine waar het fusieproduct helium uit de reactor moet worden verwijderd en de hete brandstof direct in contact komt met de wand, zal regelmatig moeten worden vervangen. De divertor bestaat uit negen ton zware cassettes, die alleen door robots kunnen worden verplaatst. "Het manipuleren van deze cassettes moet zeer nauwkeurig gebeuren, want er is heel weinig ruimte", aldus Dr. Seppo Karttunen van de Finse fusie-associatie TEKES. Dit bedrijf is samen met de Tampere University of Technology (TUT) en de Europese ITER partner Fusion for Energy (F4E) verantwoordelijk voor de nieuwe faciliteit.
Ideëen over de onderhoudsprocedures van de divertor, die nu nog alleen op papier bestaan, kunnen in de faciliteit getest worden. Naast de testfaciliteit zelf speelt ook 'Virtual Reality' hierbij een belangrijke rol. Procedures kunnen zo getest worden en mensen getrained, voordat het werk ook in werkelijkheid wordt uitgevoerd. "Deze faciliteit is ideaal voor training en kennisoverdracht. Hier komen verschillende technologiën die relevant zijn voor het ITER experiment bij elkaar", aldus Didier Gambier, directeur van Fusion for Energy. "De kennis die we hiermee opdoen zal zeker ook de nodige spin-off voortbrengen."
Nederlandse remote handling
Ook op het FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen, waar veel van het Nederlandse onderzoek naar kernfusie plaatsvind, houdt men zich bezig met Remote Handling voor ITER. In het kader van ITER-NL, een consortium opgericht door FOM, TNO en NRG in samenwerking met het Nederlandse bedrijfsleven, wordt gewerkt aan twee zogenaamde "upper port plugs". Voor deze grote onderdelen ontwerpt ITER-NL zelf de robotica, waarmee het internationaal voorop loopt.
Zie verder
Nieuwsbericht op de website van Cordis, de organisatie voor EU-onderzoek